(Między) Narodowy Dzień DNA

„Wielkie odkrycia naukowe mają zdolność przemiany naszego życia, stawiają także przed nami nowe i trudne wyzwania. Odkrycie struktury DNA przez Cricka i Watsona w Cambridge w 1953 roku pozwoliło ludzkości na poznanie mapy ludzkiego ciała i całej natury ożywionej w stopniu jakiego sobie wcześniej nie wyobrażaliśmy” - to słowa wypowiedziane przez Sir Michaela Pakenhama, Ambasadora Wielkiej Brytanii w Polsce w 2003 roku z okazji 50 rocznicy odkrycia budowy DNA.

 

 

W tym roku obchodzimy 68 rocznicę odkrycia struktury DNA. Francis Crick i James Watson we współpracy z Rosalind Franklin i Maurice’m Wilkinsem dokonali odkrycia  uważanego  za przełomowe  dla XX wieku. Ten międzynarodowy zespół pracujący w laboratorium Cavendish na Uniwersytecie w Cambridge odkrył strukturę DNA, najważniejszego składnika każdego organizmu na Ziemi, przenoszącego informację genetyczna. W kwietniu 1953 roku ukazał się artykuł dotyczący struktury DNA, w czasopiśmie Nature, tom 171. Francis Crick jeszcze przed opublikowaniem przełomowej pracy, w barze Eagle w Cambridge w porze lunchu oznajmił wszystkim, że odkryli język życia, co miało miejsce 28 lutego.

 

„Chcielibyśmy zaproponować strukturę soli kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA), struktura ta ma nowatorskie cechy, niezwykle interesujące z biologicznego punktu widzenia, nie umknęło naszej uwadze, że specyficzne łączenie w pary, które od początku postulowaliśmy, sugeruje możliwy mechanizm kopiowania materiału genetycznego”. Francis Crick – dzięki swoim osiągnięciom w badaniu DNA, został najbardziej wpływowym teoretykiem w nowej dziedzinie biologii molekularnej. Był pierwszym dyrektorem amerykańskiego projektu poznania genomu człowieka. Rosalind Franklin, specjalistka w dziedzinie chemii i krystalografii pracowała w King’s College w Londynie. Zmarła na nowotór w 1958 roku, w wieku zaledwie 38 lat. Maurice Wilkins pochodził z Nowej Zelandii, był fizykiem z zacięciem biologicznym. W latach 50-tych udoskonalił wiele aspektów modelu DNA. W 1962 roku razem z Crickiem i Watsonem otrzymali nagrodę Nobla. Nagroda Nobla przyznawana jest nie więcej niż trzem osobom, a przedwczesna śmierć Rosalind Franklin, pomogła Kapitule w wyłonieniu laureatów.

 

W dniu 25 kwietnia 2003 roku, 50 lat po ogłoszeniu struktury podwójnej helisy DNA, by uczcić to wydarzenie i jednocześnie celebrować pomyślne zakończenie projektu sekwencjonowania ludzkiego genomu Human Genome Project, ustanowiono w USA Narodowy Dzień DNA, który miał być jednorazowym wydarzeniem. Z inicjatywy Narodowego Instytutu Badań nad Genomem Człowieka (NHGRI), Narodowy Dzień DNA zaczęto obchodzić cyklicznie w USA, a już wkrótce i na całym świecie, jako Międzynarodowy Dzień DNA. Celem Międzynarodowego Dnia DNA jest umożliwienie uczniom, nauczycielom i opinii publicznej zapoznania się z najnowszymi osiągnięciami w badaniach genomicznych oraz przekonania się, jak wpływają na ich życie.

 

Charakter badań prowadzonych przez pracowników Katedry Biochemii i Biotechnologii WRO Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu spowodował, że nie raz mieli okazję spotkać i wysłuchać wykładów światowych sław z zakresu biologii molekularnej i genomiki: Jamesa Watsona i Fredericka Sangera - autora metody sekwencjonowania (prof. Ryszard Słomski); Marshalla Nirenberga, który rozszyfrował kod genetyczny (prof. Jerzy Pawełkiewicz); Keitha Campbella i Angeliki Schnieke - pionierów klonowania zwierząt - owca Dolly (dr hab. Marlena Szalata).

 

Cząsteczka DNA doczekała się nobilitacji przez Mennicę Królewską Wielkiej Brytanii, która wydała w 2003 roku monety upamiętniające badania DNA, wśród których prawdziwą rzadkością jest złota moneta 2 funtowa, o znacznej wartości (na zdjęciu).

 

dr hab. Marlena Szalata
Katedra Biochemii i Biotechnologii

Redakcja: rzeczniczka prasowa UPP

 

Data aktualizacji: 
śr., 28/04/2021

Udostępnij ten artykuł